JOURE/LEMER - Van zaterdag 3 tot en met zaterdag 10 oktober komt Fryslân opnieuw in actie voor schoon water. Verspreid door de provincie gaan honderden vrijwilligers op pad om straten, bermen, oevers, sloten en vaarten schoon te maken én te houden. In De Fryske Marren zetten Zeekadetkorps Lemmer, De Kanoniers, Gymplaza Sint Nyk, Cleanup Crew Sint Nyk, Kinderwoud de Arke en Scouting de Borgergroep zich in voor hun eigen omgeving.

Dit jaar staat waterkwaliteit centraal tijdens Skjin Wetter, de jaarlijkse opruimactie van de Friese Milieu Federatie (FMF). Vervuiling is niet altijd zichtbaar. Soms drijft het voorbij, soms zit het verstopt onder het oppervlak. Met de slogan ‘Wat jij doet, stroomt door’ laat de FMF zien dat veel keuzes die je maakt ook invloed hebben op de waterkwaliteit.

Schoon water begint dichtbij

We willen kunnen zwemmen in een meer of vaart, genieten van planten en dieren langs de waterkant en erop kunnen vertrouwen dat er voldoende schoon water beschikbaar blijft voor de toekomst. Toch staat de kwaliteit van ons water onder druk.

Een deel van de vervuiling zien we direct: blikjes, plastic verpakkingen, peuken en ander afval op straat, in de berm of in het water. Tijdens Skjin Wetter pakken vrijwilligers die vervuiling aan. Inwoners uit de buurt weten precies welk gebied een opruimbeurt verdient.

Maar er is ook vervuiling die je niet direct kunt zien. Microplastics, PFAS en medicijnresten zijn daar voorbeelden van. Ze komen vaak ongemerkt via producten ons huis binnen en kunnen uiteindelijk ook weer in het milieu terechtkomen. Ze zijn vaak niet zichtbaar, maar kunnen wel gevolgen hebben voor de kwaliteit van ons water, het leven in en rond het water en uiteindelijk ook voor onszelf.

Skjin Wetter maakt duidelijk dat schoon water niet alleen een verantwoordelijkheid is van overheden en waterbeheerders. Ook wat wij thuis, op straat en onderweg doen, telt mee.

De opruimacties in De Fryske Marren

In de gemeente De Fryske Marren doen vijf groepen mee aan Skjin Wetter. Het Zeekadetkorps Lemmer gaat in de actieweek per vlet de kades en het oppervlaktewater opruimen, De Kanoniers gaan per kano het water in Joure opschonen en in Sint Nicolaasga vindt een gezamenlijke sportieve opruimactie van Gymplaza Sint Nyk en Cleanup Crew Sint Nyk plaats. Zo dragen alle deelnemers bij aan een schonere gemeente.

Trots op alle vrijwilligers

Mayte Leinenga, projectleider Skjin Wetter bij de FMF: “Het is bijzonder om te zien hoeveel mensen zich vrijwillig inzetten voor hun eigen omgeving. Sommige deelnemers doen al jaren mee, anderen sluiten voor het eerst aan. Juist die gezamenlijke inzet maakt Skjin Wetter sterk. Rondzwervend afval gaat niet vanzelf weg. Een regenbui of windvlaag kan een peuk, plastic verpakking of ander zwerfafval richting straatput, sloot of vaart meenemen. Wat we vandaag opruimen, krijgt de kans niet om door te stromen.”

Ook zonder deelname aan een georganiseerde actie kun je verschil maken. Neem tijdens een wandeling of rondje hardlopen bijvoorbeeld een zakje mee en raap afval op dat je onderweg tegenkomt. Ook thuis hebben keuzes invloed op de waterkwaliteit. Lever oude medicijnen op de juiste plek in, gebruik zoveel mogelijk natuurlijke schoonmaakmiddelen, koop minder synthetische kleding en kijk kritisch naar producten met water- of vetafstotende coatings.

Wat jij doet, stroomt door!