FRIESLAND - Agricycling, een coöperatie van boeren actief in Friesland, heeft in 2025 via het lokaal composteren van gemeentelijke reststromen 317.940 kg kunstmest vervangen. Dat blijkt uit de maatschappelijke rapportage over 2025, opgesteld door Alexander Impactwetenschappers. De werkwijze leidde tot een CO2-reductie van 2,75 miljoen kilogram, een kostenbesparing van €111.279 op kunstmest, en een totale maatschappelijke waarde van meer dan €4,4 miljoen. Daarmee stijgt de maatschappelijke waarde ten opzichte van 2024 met ruim €1,4 miljoen, van €3 miljoen naar €4,4 miljoen.

Agricycling organiseert de keten tussen gemeente en boer: gemeentelijke groen- en reststromen zoals bermgras, hout en riet worden lokaal op het boerenerf omgezet tot gecertificeerde kwaliteitscompost via de CMC-methode (Controlled Microbial Composting). Die compost vervangt kunstmest. Door het lokaal verwerken van groene reststromen wordt een besparing op transportkosten gerealiseerd van gemiddeld 50 kilometer per ton compost ten opzichte van de gangbare verwerkingsketen.

In 2025 waren 109 boeren actief aan het composteren, verspreid over 8 Friese gemeenten. Naast Friesland zijn inmiddels ook coöperaties opgericht in Groningen en Zuid-Holland. In Flevoland en Utrecht lopen pilots waarbij boeren tijdelijk lid zijn van de Friese coöperatie, waardoor hun resultaten zijn opgenomen in de rapportage. Samen produceerden de deelnemende boeren 11.340 ton compost uit 12.600 ton reststromen. Per boer levert dat een netto financieel voordeel op van €846 per jaar, na aftrek van het lidmaatschapsgeld van €175.

"De landbouw is geen deel van het probleem, maar dé oplossing in de transitie naar een duurzaam voedselsysteem. Dat lukt alleen als we samenwerken. Boeren, burgers, beleidsmakers. Niet ieder op z'n eiland, maar als één beweging. Vanuit de bodem, voor de samenleving."

— Pieter van der Valk, oprichter Agricycling

De rapportage laat ook de langetermijnpotentie zien. Als Agricycling doorgroeit naar 850 boeren in 2030, loopt de maatschappelijke waarde van vermeden stikstofemissies op tot bijna €47 miljoen per jaar. De CO2-reductie zou dan overeenkomen met de uitstoot van ruim 1.200 huishoudens.

Naast de CO2- en kosteneffecten verbetert de compost ook de bodemkwaliteit, vermindert het risico op stikstofuitspoeling naar grond- en oppervlaktewater, en verhoogt het het waterbergend vermogen van de bodem. Over 324 hectare landbouwgrond is de waterberging in 2025 met gemiddeld 8 millimeter verbeterd. De resultaten van 2025 laten zien dat de schaalvergroting van de afgelopen jaren werkt: Agricycling bouwt aantoonbaar aan een kringloopmodel dat zowel de boer als de samenleving ten goede komt.